bambu
Büyüt
Süpermarketde taze bambu fidanları 

Bambu nedir?

Birçeneklilerin buğdaygiller familyasından bir kamış çeşididir. Hemen bütün tropikal ülkelerde, su kıyılarında yetişir. On iki kadar türü vardır. Bazılarının yüksekliği 30 metreyi bulur. Bambu kamışlarından iskemle, masa, merdiven, baston gibi eşyalar yapılır.  Hintkamışı da denilmektedir. Bambu, kalabalık yerleşim merkezlerinde ev yapımında, süse meraklı kişiler tarafından ev dekarasyonu yapmakta, çeşitli el sanatlarında çok kullanılır. Filizlerinden hayvan yemi olarak da istifade edilir.

Memleketimizde Akdeniz bölgesinin bataklık sahalarını kurutmak için yetiştirilir. Bambu kamışlarının ortası boştur. Gövdeleri odunsu, boğum noktaları dolu, genişliğine bölmeli ve şeride benzer yapraklara sahiptir. Toprak altında kökleri büyük bir şişkinlik meydana getirirler. Bu kısımdan her sene yeni kamışlar meydana gelir. çiçek görülünce, kamış için kuruma yaklaşmış demektir. Aynı bölge dahilinde, aynı türe ait bulunan bambuların yine aynı zamanda kurudukları görülür.

Bambuseae adı verilen tür bambular; ağaç gibi büyüyen, tahtalaşan, ince yapraklı ama çok büyük çiçekli bambu türüdür. Büyümekte sınır tanımayan bambular 38 metre uzunluğa ve 80 santimetre genişliğe kadar ulaşabilmektedir. Bir günde en hızlı büyüyen ölçülebilmiş bambu örneğiyse yaklaşık 40 santimetre civarında büyümüştür. Esneklikleri sayesinde kırılma olasılıkları oldukça düşüktür. Nadir olarak çiçek veren bu türde, bazı bambuların çiçek vermesi yüzyıl gibi bir süreyi bulabilmektedir. Çiçek açan türleri pandaların beslenmesinde kullanılabilmektedir. Olyreae türü bambularsa ot gibi büyüyen, tahtalaşmayan ve boyutları 1 metreyi geçmeyen bambulardır.

Dünya coğrafyasında yaygın oldukları bölgeler, Muson Asya’sı ve Güney Amerika olan bu bitkiler Afrika’nın düzenli yağış alan bölgeleri ve Kuzey Amerika’da da yetişebilmektedir. Bambular tarih boyunca hemen hemen her dönem insanların işine en çok yarayan bitkilerden birisi olmuştur. Ayrıca bambular diğer bitkilere göre yüksek oranda karbondioksit emilimi yaparlar ve yine yüksek oranda oksijen üretip salarlar. Küresel ısınmaya karşı faydalı bir yapıları vardır. Türlerinin büyük bir kısmı toprağa ekmeye gerek olmadan belirli miktardaki su içinde yaşayabilmektedir.

bambu

Düzenli bir şekilde suyu yenilenen ve güneş alabileceği bir ortama konulan bambular sağlıklı kalabilmektedir. Sebze olarak yenilmesinden ilaç olarak kullanılmasına, turşusunun kurulmasından depresyon tedavisinde kullanılmasına, inşaat malzemesi olarak kullanılmasından müzik aleti yapımında kullanılmasına kadar onlarca alanda çok çeşitli şekillerde kullanılabilirler. Eski zamanlarda Asya’da deniz araçları yapımında ve su borusu yapımında kullanılan bambular suya en dayanıklı bitki türlerinden birisidir. Aynı zamanda özellikle Japonya’da kışın ağaçları soğuktan korumak için kullanılan bu bitkiler -20 derecelik soğuklara karşı bile dayanabilmektedir.

Müzik aleti olarak kullanılmaları da özellikle Çin ve Japonya’da görülen bu bitkiler çoğunlukla flüt yapımında kullanılmalarını beraberinde getirmiştir. Eski zamanlarda savaş dönemlerinde ok, mızrak, tuzak yapımında kullanılabilen bu bitkiler aynı zamanda kağıt yapımında da kullanılabilmektedir. Özellikle tarih boyunca Asya’da hemen her alanda kullanılan bu bitki türünün bazı kültürlerde sembolik anlamları da vardır. Çinlilerde bahçe sanatında çamla birlikte kullanıldığında uzun ömrü temsil eden bambular çam ve erikle kullanıldığında soğuk mevsimin üç arkadaşını temsil ederler. Japonlarda dürüstlüğün ve temizliğin sembolüdür. Filipinlerde şans sembolü olan bambular, Hindistan’da dostluğun sembolü olmuştur.

Ülkemizdeyse bambular özellikle 2000’li yılların ortalarında popüler olmaya başlamış ve çoğu eve girmeyi başarmıştır. Ama ülkemizde Asya ülkelerinin aksine kullanım alanı oldukça çeşitlilik gösteren bambulardan tam anlamıyla yararlanılmaya henüz başlanmamıştır. Daha çok evlerde süs bitkisi olarak kullanılan bambular doğanın en sağlam ve en çok kullanım alanı olan bitkilerinden birisidir. Ama ülkemizde sadece havlu, sandalye ve belirli şartlar altında yapı malzemesi olarak kullanılan bambular hak ettikleri değere halen tam anlamıyla kavuşamamışlardır. Bambular estetik, sağlam ve dayanıklı bir doğal zenginlik olmanın yanı sıra iyi bakıldıklarında iyi birer arkadaşta olabilmekte ve senelerce hayatlarını devam ettirebilmektedirler.

Kullanıldığı yerler

Bambu tohumları yenilir. Taze sürgünlerini sebze olarak kullananlar vardır. Dar yapraklı, geniş yapraklı, dikenli, kara (çin), yeşil ve sarı olmak üzere birçok bambu çeşitleri vardır. Bambuların sık rastlanan cinsleri, Arundinaria ve Bambusa’dır. Amerika’da yetişen bambu türleri A.macrosperma ve A.tecta’dır. Bunlara güneydeki nehir kenarlarında ve bataklık etraflarında sık rastlanır. Akdeniz bölgesinde yetişen yerli bambuların, derin ve sürekli toprağa ve nisan-ekim döneminde büyük sıcaklığa ihtiyaçları vardır.

Bambu, saçaklı ve lifli kökleri ile su kenarlarını, kanalları, çukur ve hendeklerin toprağını, yerlerinde tesbite muvaffak olan ve erozyonu önleyen bir bitki olması yönünden de faydalıdır. Bambunun kimyasal katalizör olarak kullanılması yeni bulunmuştur. Sopalarından elde edilen amorf silika iyice öğütülürse, uygun bir kimyasal katalizör temin edilmiş olunur. Son zamanlarda damıtma yoluyla bambu saplarından motor yakıtı yapılmıştır. Bunlardan ayrı, filizlerinden elde edilen maddeler, cilt testinde daha iyi netice alabilmek için kullanılmaktadır.

Sözlükte "bambu" ne demek?

1. Buğdaygillerden, sıcak ülkelerde yetişen, boyu 25 metre kadar olabilen, mobilya, merdiven, baston gibi birçok eşyanın yapımında kullanılan bir tür kamış, bambu kamışı, hezaren, hintkamışı (bambusa vulgaris).
2. Bu kamıştan yapılmış olan.

Bambu kelimesinin ingilizcesi

n. bamboo, tall tropical grass having a hollow woody stem; stem of the bamboo plant (used to make furniture and as a building material)
n. bamboo, tall tropical grass having a hollow woody stem (Botany)
Köken: Fransızca